Procesy i usługi w systemie Linux¶

Informacje o procesach i usługach są istotne podczas analizy powłamaniowej, ponieważ pozwalają ustalić, jakie programy działają na badanym urządzeniu. Dzięki zabezpieczeniu danych możemy ustalić, czy na badanym urządzeniu uruchomiono niepożądane oprogramowanie i w jakiej lokalizacji się znajduje.

NIE URUCHAMIAJ WYŁĄCZONEGO URZĄDZENIA

Jeżeli urządzenie było połączone z zaatakowaną domeną lub siecią, mogło zostać skompromitowane. W takim przypadku nie jest zalecane uruchomienie go przed ustaleniem zakresu incydentu. Należy uznać je za skompromitowane i poddać analizie. Uruchomienie takiego urządzenia może spowodować zaszyfrowanie danych przez szkodliwe oprogramowanie, nawet jeśli urządzenie jest odłączone od sieci wewnętrznej instytucji.

Jeżeli urządzenie nie jest objęte atakiem ransomware, samo uruchomienie systemu operacyjnego może nadpisać kluczowe dla analizy dane, takie jak dzienniki zdarzeń czy pliki usunięte przez atakującego.

Zalecanym rozwiązaniem jest przekazanie dysków z takiego urządzenia lub całego urządzenia do wyspecjalizowanej instytucji, która zabezpieczy dane znajdującie się na dyskach w sposób nie nadpisujący ich zawartości, bez uruchamiania systemu.

Wymagania¶

Uruchomione urządzenie
Dostęp do konta z uprawnieniami root

Wymagane narzędzia¶

Czysty nośnik zewnętrzny przygotowany na zaufanym urządzeniu, zgodnie z instrukcją Przygotowanie nośnika

Opis poleceń wykorzystanych w procedurze

Polecenie	Opis
`ps axjfww`	Wyświetla drzewo wszystkich procesów.
`systemctl list-units --type=service`	Wyświetla wszystkie usługi zarządzane przez systemd wraz z ich stanem.
`pstree --show-pids`	Wyświetla drzewo procesów.
`date -u +%Y%m%dT%H%M%S-UTC`	Generuje bieżący znacznik czasu w strefie UTC.
`echo "..." >> $nosnik/error.log`	Dopisuje komunikat o rozpoczęciu i zakończeniu procedury do dziennika błędów na nośniku zewnętrznym.
`2>> $nosnik/error.log`	Przekierowuje strumień błędów polecenia do dziennika błędów na nośniku zewnętrznym.

Procedura¶

Przed uruchomieniem polecenia należy spełnić poniższe warunki:

powłoka systemowa jest uruchomiona z uprawnieniami roota.
zmienna $nosnik wskazuje na katalog docelowy na zewnętrznym nośniku, w przeciwnym wypadku należy przypisać ją poniższym poleceniem
```
export nosnik=<katalog docelowy na zewnętrznym nośniku>
```

Poniższe polecenia służą do zabezpieczenia informacji o procesach i usługach uruchomionych na badanym urządzeniu.

Procesy i usługi

echo "Rozpoczęcie zabezpieczania informacji o procesach i usługach $(date -u +%Y%m%dT%H%M%S-UTC)" >> "$nosnik/error.log"
ps axjfww > "$nosnik/processes.txt" 2>>"$nosnik/error.log"
systemctl list-units --type=service > "$nosnik/services_.txt" 2>>"$nosnik/error.log"
pstree --show-pids > "$nosnik/pstree_.txt" 2>>"$nosnik/error.log"
echo "Zakończenie zabezpieczania informacji o procesach i usługach $(date -u +%Y%m%dT%H%M%S-UTC)" >> "$nosnik/error.log"

Ostatnia aktualizacja artykułu: 2026-09-02.